Mặc dù tôi luôn hướng tới lối tư duy tích cực và thích dùng cụm từ “hãy đánh bóng vào trong sân”, nhưng tôi muốn chỉ rõ cho bạn 4 cách (hoặc có thể tính là 5) mà bạn thường để mất điểm đáng tiếc trên sân.
Bạn sẽ mất điểm khi:
- Đánh bóng rúc lưới (bóng đi quá thấp)
- Đánh bóng ra ngoài biên dọc hoặc biên ngang
- Đánh bóng quá lệch mục tiêu về bên trái
- Đánh bóng quá lệch mục tiêu về bên phải
- (Và trường hợp hy hữu là bạn đánh hụt, hoàn toàn không chạm vào bóng)
Do đó, để trở thành một tay vợt thành công, điều tiên quyết là bạn phải TRÁNH những sai lầm này. Và đây là một “nghịch lý” rất thú vị trong tennis: Bạn hầu như không bao giờ đánh trúng chính xác mục tiêu mà mình nhắm tới.
Bạn có thể phản bác: “Nhưng rõ ràng tôi nhắm đánh chéo sân (crosscourt) và bóng đã đi đúng như vậy.” Đúng, nhưng CHÍNH XÁC là bạn đang nhắm vào điểm nào trên mặt sân đó?
Phần lớn người chơi phong trào không định hình được điểm rơi cụ thể. Họ chơi hoàn toàn theo bản năng là cứ thấy bóng là đánh, hoặc chỉ có một khái niệm mơ hồ về hướng bóng muốn đưa tới.
Ngược lại, các tay vợt giỏi biết rất rõ vị trí chính xác mà họ muốn đưa bóng đến (đặc biệt là khi giao bóng (serve)), nhưng việc họ đánh trúng chính xác điểm đó thường là hy hữu hoặc do may mắn.
Nếu bạn đặt một quả bóng làm mục tiêu trên sân và đứng từ bên kia lưới tập nhắm vào nó, bạn sẽ thấy các cú đánh của mình tạo ra một cụm điểm rơi phân tán xung quanh mục tiêu đó. Thậm chí, bạn có thể đứng đánh cả vài phút liên tục mà không trúng trực diện quả bóng mục tiêu một lần nào.
Bây giờ, hãy tưởng tượng bạn mạo hiểm nhắm thẳng vào vạch sân (lines). Vùng phân tán điểm rơi của bạn sẽ nằm ở đâu? Khoảng 50% lượng bóng sẽ nằm trong sân và 50% còn lại sẽ bị out (ra ngoài). Tỷ lệ rủi ro 50-50 này là quá lớn và quá mạo hiểm.
Nhưng ngược lại, nếu bạn chọn mục tiêu quá an toàn ở ngay chính giữa sân (ví dụ như khu vực chữ T của ô giao bóng – T-giao bóng), bạn sẽ hiếm khi đánh hỏng. Đổi lại, đường bóng quá “lành” này sẽ dâng tặng cho đối thủ một cơ hội ngon ăn để họ tung ra cú dứt điểm winner hoặc ép bạn phải chạy trối chết để cứu bóng.
Mấu chốt ở đây là bạn phải tìm ra khu vực mục tiêu tối ưu: nơi giúp bạn duy trì sự ổn định cao nhất, nhưng vẫn tạo ra một quỹ đạo đủ khó để ép đối thủ vào thế bị động ở cú đánh tiếp theo, trong khi bản thân bạn vẫn ở trong vòng an toàn.
Khi đấu cuối sân, có hai mục tiêu chiến thuật kinh điển mà ngay cả các tay vợt hàng đầu tại ATP và WTA cũng thường xuyên áp dụng. Đó là hai điểm nằm ở chính giữa của mỗi nửa sân, vùng không gian tính từ vạch giao bóng lùi về phía vạch cuối sân. Nói cách khác, hãy chia đôi khu vực phía sau vạch giao bóng cho đến vạch cuối sân, và điểm trung tâm của mỗi nửa đó, chính là mục tiêu của bạn.
Vị trí này cách cả đường biên dọc và đường biên ngang khoảng vài mét, tạo ra một biên độ an toàn cực kỳ lý tưởng.
Một điều kỳ diệu về mặt tâm lý và cảm giác sẽ xảy ra khi bạn bắt đầu nhắm vào mục tiêu an toàn này:
- Khi bạn đánh trượt và bóng lệch vào phía trong, đó sẽ là một cú đánh sâu vào trung lộ (giữa sân) — không phải là một đường bóng quá tệ và đối thủ không lthể àm bạn bị quá căng thẳng.
- Khi bạn đánh trúng gần chính xác mục tiêu, đó sẽ là một cú đánh sâu sát biên rất chất lượng, buộc đối thủ phải di chuyển bước chân để xử lý.
- Điểm tuyệt vời nhất là khi bạn đánh trượt mục tiêu hướng ra phía ngoài. Đó là lúc cú đánh của bạn trở nên hoàn hảo ngoài mong đợi—bóng đi sát vạch rìa sân nhưng vẫn nằm trong cuộc. Bạn trượt mục tiêu giả định ban đầu, nhưng lại chạm đúng vào mục tiêu ghi điểm tối ưu nhất!
Khi áp dụng điều này vào thực tế, bạn sẽ nhận ra đây chính là cách các tay vợt chuyên nghiệp vận hành trận đấu—chỉ là họ không nói cho bạn biết mà thôi. Bạn thường không mảy may để ý khi các cú đánh của họ rơi ở lưng chừng giữa sân. Nhưng khi họ đánh chạm vạch vôi, bạn trầm trồ nghĩ rằng họ xuất chúng đến mức có thể cố ý bắn bóng chuẩn xác từng milimét như vậy.
Không phải đâu! Thực chất họ đã đánh trượt mục tiêu an toàn của mình và vô tình bóng tìm đến vạch kẻ mà thôi.
Chỉ trong những tình huống ngặt nghèo khi đối thủ đã dâng lên ôm lưới (at the net), bạn mới thực sự cần mạo hiểm nhắm sát vạch – bằng một cú đánh vượt lưới (passing shot) hoặc một quả lob bóng (bóng bay qua đầu).
Khi đã định hình được vùng mục tiêu trên mặt sân, bạn cũng cần tối ưu hóa độ cao an toàn so với lưới. Nguyên lý phân tán điểm rơi tương tự cũng được áp dụng ở chiều không gian này: bạn hầu như không bao giờ kiểm soát được độ cao tuyệt đối của bóng ở mọi cú đánh.
Khi chơi từ cuối sân, độ cao lý tưởng để nhắm tới là khoảng từ 3 đến 5 feet (khoảng 1 mét đến 1,5 mét) phía trên đỉnh lưới.
Khi bạn đồng bộ hóa mục tiêu độ cao này với hai vùng mục tiêu ở giữa mỗi nửa sân, bạn sẽ tự động chơi một thứ tennis kiểm soát theo tỷ lệ hình học chuẩn xác và ổn định. Lối chơi này sẽ liên tục đẩy đối thủ vào thế phải chạy di chuyển mỗi khi bóng của bạn vô tình phân tán ra rìa ngoài.
Và thêm một lưu ý quan trọng: nguyên tắc này áp dụng hoàn toàn cho cả cú giao bóng (serve). Một mặt, giao bóng khó hơn vì ô mục tiêu nhỏ hơn; nhưng mặt khác, nó lại dễ kiểm soát hơn vì bạn là người chủ động tung bóng và quả bóng di chuyển chậm hơn nhiều trước khi bạn chạm vợt.
Do đó, luật giao bóng tiên quyết của bạn phải là đánh bóng vào trong ô giao bóng. Bạn cần thực hiện cú giao bóng giữ một khoảng cách an toàn so với lưới, vạch giao bóng, biên dọc và biên ngang. Hãy nhắm vào khoảng trống phía trên lưới với một tốc độ vừa phải. Bạn sẽ cảm nhận được quỹ đạo giao bóng an toàn này thông qua quá trình tích lũy trải nghiệm và cảm giác cơ thể.
